İstanbul: İnsanın Ruhuna İşleyen Şehir - Kamil Baki

 "İstanbul…"

Sana şehir demek gerçekten haksızlık olur.
Çünkü şehir dediğin; sokakları, binaları, caddeleri ve meydanları olan bir yerdir. Sense  bunların çok ötesinde farklı bir dünyasın.

Bir deniz kadar derin, bir tarih kadar ağır, bir insan kadar karmaşıksın. 

Ne kadar baksam da sadece bir parçanı görebiliyorum; ne kadar yaşasam da sadece bir parçanı hissedebiliyorum.

Belki de seni yorumlamaya çalışmam, ufku avuçlarımın içine sığdırmaya çalışmam kadar imkansız.

Her sabah milyonlarca insanla birlikte uyanıyorsun. 

Daha güneş Boğaz’ın sularına tam olarak düşmeden vapurların düdüklerini çalmaya başlıyor. Martıların gökyüzüne ilk imzalarını atıyor. Simitçilerinin sesi, çay bardaklarının ince tınısına karışıyor.

Bir kıtadan diğerine geçmek bu şehirde sıradan bir yolculuk.

Dünyanın birçok yerinde  bir kıtadan başka bir kıtaya geçmek ülkeler arasında uzun bir yolculuk gerektirirken, senin insanın kahvaltısını Avrupa’da yapıp öğle yemeğini Asya’da yiyebiliyor.

İşte bu yüzden olmalı ki iki kıta arasında değil; iki farklı dünyada karmaşık duygular içinde yaşanıyorsun.

Bir yanında asırlık camiler göğe yükseliyor.
Bir yanında gökdelenler bulutlarla yarışıyor.

Bir sokakta yüzlerce yıllık taş duvarlara dokunabilirken bir el, bir arka sokakta devasa kulelerin arasında kaybolabiliyor bir anda insan.

Geçmiş ile gelecek aynı kaldırımda yan yana yürüyor. 

Nedendir bilinmez, bu şehrin kaldırımları milyonlarca ayak izini bağrına basıyor ama hiçbirine içini dökmüyor.

Bu şehir, hem herkesin hem de hiç kimsenin...

Her gün binlerce insan...

Her gün binlercesi geliyor, binlercesi gidiyor.,,

Herkes, ama uzun ama kısa biraz misafir sanırım burada.

İnsanlar bu şehirde aynı vapurun rüzgârını hissediyor.
Aynı martıların seslerini duyuyor
Aynı gün batımını izliyor.
Ama aynı yalnızlığı paylaşamıyor.

Bu şehrin en büyük gizemi de bu olmalı bence.

Bu şehirde korna sesleri hiç bitmiyor.
Motor sesleri hiç susmuyor.
İnsan kalabalığı hiç eksilmiyor.
Ama bütün bu seslerin ortasında insan bazen kendi kalbinin sesini bile duyamıyor.

İstanbul, insana yalnızlığı öğretiyor.
Öyle dağ başındaki gibi sessiz bir yalnızlık değil…
Kalabalığın tam ortasında büyüyen, omuz omuza yürürken bile hissedilen bir yalnızlık…

Burada insanlar çok kibar, herkes herkese karşı çok saygılı.
Ama tuhaf bir sisle kaplı tüm yürekler.
Kırılması, aşılması kolay olmayan bir kabuk…

İnsan bazen bir şehre bakarken aslında kendine bakar. Gördüğü şey sokaklar değildir; kendi içindeki özlemler ve arayışlardır. 

Belki de şehirler bize kendilerini değil, bize bizi gösteren büyük aynalardır.

Gün biter, akşam olur.
Güneş, Boğaz’ın üzerine kızıl bir perde indirir.
Vapur iskeleye yanaşırken martılar son kez vapurun peşine takılır.

Deniz, gün boyunca yaşadığı bütün telaşı sessizce içine çeker.

Bir an gelir ki İstanbul bambaşka bir şehre dönüşür.
Koşmayı bırakır.
Konuşmayı bırakır.
Sadece susar.
Ve insan ilk kez o sessizliğin içinde şehrin  masumiyetini duymaya başlar.

Belki de bu şehrin dili rüzgârıdır.
Deniz kokusudur.
Vapur düdüğüdür.

Bir sokak müzisyeninin kemanından yükselen hüznüdür.
Eski bir ahşap evin penceresindeki sardunyasıdır.
Bir yokuşun sonunda ansızın karşınıza çıkan Boğaz manzarasıdır.

İstanbul’u anlamaya çalışırken fark ettim ki mesele bu şehri çözmek değilmiş.
Çünkü İstanbul bir bilmece değil.
İstanbul, her gelenin içine başka bir hikâye bıraktığı koca bir kitapmış.

Kimisi, burada aşkını bulmuş.
Kimisi, ekmeğini.
Kimisi, yalnızlığını.
Kimisi de kendisini…

Belki de ben hâlâ yanlış bir soruyu soruyorum kendime
“İstanbul nasıl bir şehir?” 

Oysa asıl soru belki de şu olmalı:
“İstanbul bir şehir mi?”

Henüz cevabını bulamadım.
Belki bir gün bulurum.
Belki de hiçbir zaman...

Çünkü bazı şehirler yaşanır.
Bazıları gezilir.
Bazıları unutulur.

İstanbul ise insanın içine yerleşir.
Kaçsa da peşinden gelir.
Kalsa da çözmesine izin vermez hiçbir zaman.

Bir gün özletir.
Bir gün yorar.
Bir gün büyüler.
Bir gün kaçmayı düşündürecek kadar bunaltır.

Belki de gerçek bilgelik, her şeyi anlamak değildir. Bazı şehirlerin, bazı insanların ve bazı duyguların tamamen çözülemeyeceğini kabul edebilmektir.

İstanbul, insanın ömrü boyunca çözmeye çalıştığı; ama her karşılaşmada yeniden tanıştığı eski ve gizemli bir dost gibidir.

Belki bir gün senden giderim İstanbul.
Ama biliyorum ki insan bazı şehirlerden ayrılır, bazı şehirler ise insandan hiç ayrılmaz.
Çünkü bazı şehirler adres değildir.
İnsanın kaderine düşülmüş uzun bir dipnottur.

Ben hâlâ seni çözemedim İstanbul.
Belki de seni sevmenin tek yolu, seni çözmeye çalışmaktan vazgeçmektir.

Kamil BAKİ

Eğitimci-Yazar

Hayatın Bilinmeyen Denklemi - Kamil BAKİ